και τη θλίψη σαν πανωφόρι αποτινάζοντας

%ce%bc%ce%b93
“ ‘Η ποίηση έχει αλλάξει αντικείμενο ” (Η τέχνη δεν ξεπερνιέται όπως η επιστήμη και οι τεχνικές της.Το να γράφεις με το πληκτρολόγιο του Γκέητς δεν σημαίνει πως απαιτείται λιγότερο επιδέξιο χέρι από εκείνο που πελέκαε με καλέμι και σφυρί τα σφηνοειδή του Χαμουραμπί ή τα γοτθικά του Γκέτε. Άν αμφιβάλλετε ανατρέξτε στις πηγές εκείνες και κάνετε μια στοιχειώδη σύγκριση. Ένας αδιαμφισβήτητος δείκτης για την πρόοδο της ποίησης :Ξέρουμε ότι όσο κι αν προχώρησε μπροστά η τέχνη του ποιητή,ακόμη παραμένει μεγαλύτερος των ποιητών όλων των εποχών ο Όμηρος,ο και Ιδρυτής του δυτικού πολιτισμού,και χωρίς καμιά πιθανότητα να τον ξεπεράσουν.Η ακαταμάχητη ενότητα που όλα τα συνέχει.Ήδη ο λαός των Ελλήνων ήταν με κατεύθυνση και γλώσσα.Και πολιτισμό.(Μόνο οι πιο μεγάλοι ποιητές έγραφαν και γράφουν με το στόμα.Αρχέτυπο της ποίησης είναι το έπος-είπα και ελάλησα-).
Ποιά είναι η Τομή,πρέπει να το διερευνήσουμε.Γιατί τομή υπάρχει.Όμως ποιά ,πού έγκειται.Το ερώτημα αφού τέθηκε.Οι απαντήσεις έρχονται σωρηδόν. Ένα κρατούμενο,η θέση που παίρνει ο Μπωντλέρ ώστε μέσα στα συγχρονικά συμφραζόμενα να μπει στο χώρο του αρχαίου και να μας γνέφει.Ακόμα η θέση του Χέλντερλιν:Πώς να τη δούμε την αρχαιότητα.
Άρα κοιτάζουν από ένα σημείο εκτός,όπως ο Γκαλιλέι με το τηλεσκόπιο κοιτάει γή και άστρα τοποθετημένος σε σημείο σαν έξω απ τη γη. Αυτό το σημείο που εκλέγει και ο φαουστικός άνθρωπος.
Οι μέσοι αιώνες θα μας το δείξουν.
Η ανθρώπινη νοημοσύνη πιέζεται να διαλέξει τελειότητα της ζωής ή του έργου(Γέιτς)
“Το δίλημμα είναι ψεύτικο.Η τελειότητα είναι ανέφικτη και στις δύο περιπτώσεις”. -Αυτά είναι διλήμματα του Όντεν,και δεν είναι τα μόνα.Με αυτά έκοψε καρπό.
*
Γιατί το πνευματικά ωραίο υπάρχει όταν γίνεται αντιληπτό,η αντίληψη είναι εκείνη που το επισημαίνει και το προάγει . Στο ζωγραφισμένο άνθος η ομορφιά είναι πνευματική. Για κάθε άγαλμα που θαυμάζουμε πολλά άλλα θαμμένα ή απωλεσμένα για πάντα,μετέχουν στην ομορφιά του.Όπως μετέχει ο χαμένος κόσμος στη λάμψη του υπάρχοντος.Τόσοι άνθρωποι πρόγονοι στα θεμέλια του ανθρώπου,που κι εκείνοι είχαν άλλα θεμέλια. Η ομορφιά είναι στο βίωμα. Το άγριο ρόδο γίνεται ωραίο,η ομορφιά του λαβαίνει υπόσταση μόλις το δεί ένα μάτι,αλλιώς η ομορφιά του παρότι δεν πάει στράφι αφού μετέχει σε κάθε ρόδο ειδωμένο έχει και το προνόμιο να λείπει από όλα τα μπουκέτα. Έχει την πρωτοκαθεδρία της απουσίας,που ως γνωστόν αγκαλιάζει την παρουσία όπως η αγριοτριανταφυλιά τον κορμό της ελιάς σε ποίημα του Ρίλκε.
Δεν μπορείς να αγαπάς χωρίς να αγαπάς,επειδή το ποίημα μπορεί να δουλέψει και έτσι.Μόνο όταν είναι δικό σου πάθος το ενσωματώνει ο στίχος .Γιατί στο ποίημα μπορεί να μην ενσαρκώνεται ο ποιητής, αλλά το πάθος όπως αστραπή μέσα σε σύννεφο καταφλέγει το στίχο.Αλλιώς μόνο καπνό αναθρώσκοντα θα δεί ο αναγνώστης από τη μακρινή πατρίδα της συγκίνησης.Η Ιθάκη πρέπει να υπάρχει πάντα εκεί.Με τους μνηστήρες και την ενσαρκωμένη ιδεατή του πάθους
Περί ηθικολογίας.Κρατά μέχρι να στρίψεις στη γωνία ,κάθε επιτίμηση του ιερέα.Ο πλανόδιος έμπορος , ο γυρολόγος ,μπορούν να σου πλασάρουν κι ένα σκάρτο πράμα μαζί με δυό γνήσια,ο παπάς δεν μπορεί να σου αποσπάσει μήτε μια λειτουργιά αφότου ο διαφωτισμός τον έθεσε εκτός μάχης.Αυτά η συγκίνηση τα κατέχει καλά .Επειδή η συγκίνηση σπάει πρώτη το καλούπι της μπάμπουσκας γιατί τα χέρια της είναι παιδικά σαν του ποιητή.
Η εμπροσθοφυλακή, αβανγκάρντ,είναι κάτι που δεν το παραγγέλνεις και θερίζεται πρώτη.Είναι το μόνο κοινό που έχει με το στράτευμα. Τί είναι οι πρωτοπόροι;Μήπως όχι αυτοί που μας ζητούν επίμονα να τους δίνουμε το θαυμασμό μας ,όχι για το έργο τους, αλλά για τα τρικ του έργου τους λες και είναι θαυματουργοί,ταχυδακτυλουργοί.“Η πόζα δεν κάνει καλό ούτε καλή την πρόζα”. (Πώς το είχε πρωτοπεί; Ά,ναί! Να φτιάχνω κι εγώ τέτοιες φράσεις.Σαν του Σοπενάουερ) Κάποτε όμως τα θαύματα τελειώνουν,και τα ταχυδακτυλουργικά τρικ αποκαλύπτονται,τότε μένει μόνο του το έργο,κι άν είναι τσίγκος ,όσο να κουδουνίζει χρυσάφι δεν το κάνεις.
Κι έτσι,εντρυφώντας,παίρνεις κι ανάλογους δρόμους που δεν τους έχει στιγματίσει η ορθοέπεια,αυτοί οι δρόμοι έχουν παράδοξο όνομα είναι αήθεις.Κάπως πέρα των τετριμμένων ηθών,πέραν του συνήθους ήθους,στη χώρα του δικού σου δαίμονα,που δεν του ταιριάζουν οι εντιμότητες . Σαν να λέμε. -Ήθος; Ξεχωριστό.Αδέσμευτο.‘Υφος; Λίγο έξω απ τις γραμμές.- Επί του παραδόξου,έχουν πει πως αν δεν είναι λίγο παράδοξο δεν έχει ενδιαφέρον,(άρα όσους περιλαμβάνει ο κατάλογος δεν είναι πολύ μεγάλοι).
Το να βαριέσαι να τελειώσεις στις λεπτομέρειές του ένα έργο,μπορεί να σημαίνει ότι αδιαφορείς για τα δευτερεύοντα ,εκείνα που ο κριτικός θεωρεί απαραίτητα. Άν θα τα ξαναπιάσεις είναι ζήτημα συνείδησης κι όχι κρίσης.Μάλλον μια ευφυής πρόσθεση μπορεί νάχει να ρίξει άλλο φως.Για να μπείς στη φράση,ενός αξιομνημόνευτου έργου,πρέπει να τη στύψεις .Όπως τα λεμόνια. Μόνο τότε βγάζουν το ξινό τους μαζί με το πικρό κουκούτσι.
Advertisements