Χρώμα

Τα χρώματα αλλάζουν όταν το ζητούν τα μάτια

“Όσο για μας ,βαθιά μας επιθυμία είναι να κατευθυνθούμε προς τα βάθη.Αυτές οι παραδοξότητες θα γίνουν πραγματικότητες.Γιατί ,αντί να περιορίζονται στην , περισσότερο ή λιγότερο έντονη,αποκατάσταση του ορατού,επισυνάπτουν πλέον σ ‘ αυτό, την πλευρά του αόρατου, που έχει γίνει καταληπτό με τρόπο κρυφό.” Πάουλ Κλέε.

Κοιτάζω τα φύλλα που πέφτουν. Εκείνο που παρατηρώ σε κάθε σύγχρονό καλλιτέχνη είναι αν βγήκε στο φως το έργο του,αν βρήκε το φως κι εκείνος, αφού το έργο του φωτίστηκε. Κοιτάζω τα φύλλα που πέφτουν,η αυλαία ανοίγει. Τρίζει η φλούδα του μεσημεριού πύρινη το σώμα μου παγώνει.

Όπως οι νέες γεωμετρίες όπως τα νέα μαθηματικά όπως οι πνευματικές επιστήμες ,έτσι και η τέχνη,έργο του ζωγράφου είναι η επισκόπηση της επικράτειας των νέων σημείων,ανιχνευτής της πραγματικότητας εκεί που είναι πιο σκοτεινά,σηκώνει το κάλυμμα.Στο ανάκλιντρο τα σώματα εγείρονται, τρίβουν τα μάτια τους , ψελλίζουν θορυβημένα.

Γιατί πάντα παραμένει κάτι ανάδραχτο,σαν μια αστραπή που γλίστρησε πάνω στο γαλάζιο πάγο ,κύματα αγριεμένα σαν λύκοι με γλώσσες έξω και δόντια σουβλερά,το τοπίο μπλέκεται στα σγουρά νοτισμένα μαλλιά του ζωγράφου ,σκύβει στο πιάτο,ένα κιτρινοπράσινο κλωνί θυμάρι με βελούδινα φυλλαράκια χλευάζει τη φαντασίωση.

Γιατί ο ζωγράφος πρέπει να έρθει όλος μπροστά,σαν σε μιά πανέκθεση του έργου του.Με τις καλύτερες στιγμές του να εκπροσωπηθεί,και την πορεία του να εκτυλίξει με τις εικόνες που έφτιαξε,αυτές που είναι η καταδική του γλώσσα. Μέσα στην ιστορία της ζωγραφικής ,ο ίδιος θα είναι μια διατάραξη σε όλα τα σημεία της.Εκεί τον οδηγεί η έρευνά του,αυτός είναι ο χαρακτήρας του έργου,δεν επαναπαύεται στα καθιερωμένα. Δεν ζωγραφίζει αυτό που βλέπουμε όλοι,μας κάνει να δούμε κάτι,κάτι το οποίο γίνεται ορατό για πρώτη φορά,δεν αρπάζει απ’ τα παλιά,η ψυχική του ευρυχωρία είναι ταμένη σε κυοφορίες ανανεωμένης ευαισθησίας.

Με μια ιδιαίτερη οργάνωση του χώρου στον πίνακα,όπου μεταχειρίζεται τις αξίες με έναν συγκεκριμμένο δικό του τρόπο,τρόπο τον οποίο κατέχει.Είτε είναι αυθόρμητη είτε είναι μελετημένη ,η ανεμελιά του, μόνο τέτοια δεν είναι κι ας μοιάζει.Το παράδοξο ,από τη στιγμή που εγκαθίσταται στον πίνακα εξημερώνεται,όπως στην αφήγηση ηρεμούν τα πάθη.Το έργο του εκπαιδεύει το βλέμμα μας , νέα ματιά που ανανεώνει κι εμάς.Τα βήματα μαθαίνονται στο χορό.

Χωρίς να χάνει την άγρια φύση του,χρώμα και σχήμα συνεχίζει να γδέρνει όπως πρώτα,τώρα όμως μπορούμε να το κοιτάξουμε ,αφού το γούστο μας αναμορφώθηκε,χάρις στον ζωγράφο , που μας έχει καταστήσει ικανούς να κοιτάξουμε έξω από το καθιερωμένο πολιτισμικό κάδρο.Μας οδήγησε στην πηγή των μάχιμων στοιχείων του πραγματικού,με πτυχές του “υπάρχειν” που κρύβονται στο μανδύα του κόσμου, και στη μέρα που έχει πολλές τσέπες, και όλο και κάτι βγάζει από εκεί.Τα πιο γλυκά πράγματα είναι τα πικρά,γιατί δεν σε κοροϊδεύουν. Όπως στον έρωτα, μια αύρα σαν χρυσόσκονη γεμίζει το χώρο, τα έργα τη ρουφάνε μονομιάς. 

Μέσα στου χρόνου την άγρια κατεργασία ,θα αφήσουμε κάθε σκουριά,όλα τα ακανθώδη μας- γιατί είμαστε όντα ιστορικά.Πεπρωμένο μας η ιστορία.Και οι ιστορικές τραγωδίες της- Η επιστήμη κάνει ανακαλύψεις.Η τέχνη κάνει αποκαλύψεις. Η αφαίρεση του Ματίς έφτασε τις πινελιές του στο μη αφαιρέσιμο άλλο.Από την άλλη μεριά παραμόνευε η έκλειψη της μορφής.Εκεί που το cogito χάνει το σώμα του.Το δείχνει η χαρτοκοπτική συνομιλία του με τη τζάζ. Πόσο να αφαιρέσεις,αφαιρεί το χρώμα ,κρατά από το σχέδιο τα ίχνη,αυτός ένας κολορίστας. Δεν παύει να παραμένει Ματίς στο όριο της τέχνης.Καθιστώντας αυτό το όριο ελευθερία του.Φθάνοντας εδώ: “Το απλό είναι θεός”.

Η αύρα του καλλιτέχνη δεν είχε ακόμα ρουφηχτεί ,δεν είχε εκπέσει η πνευματικότητα ,η δημιουργία τιμώνταν δαψιλώς. Που κι αν έπεσε μεγάλως έπεσε.Σε βάραθρα που δεν είχε άλλο.Μα η τέχνη συνήθεια τό’χε να χτίζει στις πλαγιές αβύσσων. Με την ύλη των σκιών, κραταιά.Έμεινε μήπως μόνη η τέχνη να λέει τα πράγματα του κόσμου,παρόλη τη χαμένη της αύρα,που μετακόμισε στα νέα λατρευτικά είδωλα ,τους αστέρες με τα αστραφτερά δόντια,και τη λάμψη κάτω απ τους προβολείς;

Μια στιγμή του κόσμου πέρασε. Ανθεί και φέρνει κι άλλο.

Advertisements

ΦΡΕΣΚΟ ΧΩΜΑ

Πάνω άμμο κάτω άμμο δραπετεύεις από γάμο
Πέφτεις σε σπαρμένο κάμπο και στις φρέσκιας αυλακιές
Οι κουρούνες κάνουν γάμο πέφτουν σαν μαύρες αστραπές
Τις κοιτώ και χάνω των οιωνών το αίνιγμα

Πάνω άμμο κάτω άμμο δεν τον ξέφυγα το γάμο
Χάνομαι στο ψέλλισμα ενός άγονου σκοπού
Που έλπιζα για έρεισμα του μυαλού συχνοαέρισμα
Πάνω άμμο κάτω άμμο κουρούνες μαύρες αστραπές

Ανεξήγητος οιωνός ειρωνικό αντέρεισμα
Στην έλλειψη ρυθμού που μάχεται με πείσμα
Τον κατακλυσμό του αλγορίθμου στην παρεξήγηση του ενός
Και στο λύσιμο του μύθου

Με το μηδέν με το ένα ρυθμό παρουσίας απουσίας
Γιατί το σύμπαν αλληγορεί του ανθρώπου που ίσταται
Του ανθρώπου που ίσταται κι απορεί ως μυστικός του σύμπαντος
Η φύση δεν παίρνει από ορμήνιες

Μηδέν και άπειρο παιδιά της ίδιας μάνας

ΓΡΑΦΗΣ συνέχεια

***

Στο δοκιμιογράφο οι στιγμές τείνουν πάντα να γίνονται σκέψεις χωρίς να μπορούν να λάβουν παράσταση και δρώσα εικόνα,έστω και αν ευνοεί το μεταφορικό λέγειν.Στον μυθιστοριογράφο αντίθετα οι στιγμές δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τη σκέψη ,μένουν εδώθε στον παραστατικό λόγο που είναι εγγενής της μυθιστορίας.Κι είναι ένα γρέζι γραφής που μας χαρακώνει ώς κάτω.Τότε εγείρεται ψυχή.Σε όποια γραφή, όταν ανοίγονται οι καταπακτές, δημιουργικό χάραγμα.Κραδασμός υποστασιακός.
*
Νομίζουν κάποιοι πως το μυθιστόρημα έχει να κάνει με αφηγήσεις,με ιστορικά,είναι εκείνοι που εκ προοιμίου αποτυγχάνουν στο μέτρο που επιχειρούν στον τομέα του, για εύλογη αιτία,και γιατί ακόμα κι αν θέλει να γράψει κάτι παρόμοιο η μαστοριά είναι στο πώς.Αλλιώς οι ιστορίες του θα προκαλέσουν και πλήξη και βαρεμάρα.
Για να δούμε, τι είναι το μυθιστόρημα,θα πρέπει να σταθούμε στον κάθε ένα μεγάλο συγγραφέα και να δούμε τι είπε και πώς. Σε ποιό πρόγραμμα έριξε τη γραφή του.
Κι αμέσως,να θεωρήσουμε το τέλος της ευρωπαϊκής μυθιστορίας, όπου θα εντοπίσουμε και τους λόγους που συνέβη αυτό.(Θα μου πεις προαναγγέλεται κατι τέτοιο ,σοφιστών προσιόντων;)
ύστερα ,ποιές περιοχές συναισθήματος πολιτικής και ιστορίας έδωσαν μεταπολεμικά μυθιστόρημα.
***
Τι βρήκε όμως εκεί,σε κάθε μεριά,το μυθιστόρημα να δέσει ,να δώσει;
Τί φουρτούνιαζε την πένα κάθε φορά;

Για να γίνεις μυθιστοριογράφος ,πρέπει έγκαιρα να μπεις μέσα στη γραφή.Με κάθε τρόπο. Ανελιπώς.
Για τους μεγάλους μυθιστοριογράφους ο κόσμος είναι αφηγούμενο.
Εκείνο που σε κρατάει μέσα στο μυθιστόρημα , είναι πάντα ένα της γραφής σημείο που πιάνει την ψυχή στις πιο ειδικές περιοχές της, και την κρατά σε διάλογο . Την ώρα που τα πράγματα πάνε να ατονίσουν , της πένας στιγμή,αίφνης, ρίχνει το ρώτημα στους θεούς της γραφής.
Ας τη χαιρετίσουμε:
Σε κάθε μεγάλο συγγραφέα,εντόπισε την μεγαλύτερή του γκάφα ,και ταυτόχρονα αναγνώρισέ τον.

Έρωτα με το θάνατο,είπε κάποιος.Κι ο έρωτας κι ο θάνατος αλληλοκοιτάχτηκαν.
*